మెట్ట ప్రాంతంలో వంద కోట్ల ఆదాయం?

Google+ Pinterest LinkedIn Tumblr +

” తెలంగాణలో కొన్ని పంటల దిగుబడి తగ్గుతున్న నేపథ్యంలో వికారాబాద్‌ జిల్లా, తాండూరు పరిసర ప్రాంతాల్లో వ్యవసాయం, అక్కడి జీవనోపాధులను రూరల్‌ మీడియా సంస్ద, రైతులు,గిరిజనుల అభ్యున్నతి కోసం పనిచేస్తున్న ‘ఏకలవ్య ఫౌండేషన్‌ ‘తో కలిసి అధ్యయనం చేసింది. 
300 మంది రైతులతో నాలుగైదు సమావేశాలు జరిపిన అనంతరం కొన్ని సమస్యలు గుర్తించాం. అందులో ప్రధానంగా కంది దిగుబడి తగ్గడం, రైతులకు అంతర పంటల పై అవగాహన లేక పోవడం,. యాజమాన్య లోపం ముఖ్యమైనవి. 
కార్యాచరణ ఇలా… 
తెలంగాణలో కంది పంటలో దిగుబడి పెంచడమే లక్ష్యంగా ఈ పరిశోధన మొదలైంది. వికారాబాద్‌ జిల్లాలో, కనీసం లక్ష ఎకరాలలో కంది పంటను సాగు చేస్తున్నారు. కానీ క్రమేపీ దిగుబడి తగ్గిపోతుంది. ఈ పరిస్దితిని మార్చి, దిగుబడి పెరిగేలా రైతులకు యాజమాన్య పద్దతుల పై అవగాహ కలిగించే దిశగా మా బృందం అడుగులు వేసింది. 
కొందరు రైతులను రైతుసంఘాలుగా ఏర్పాటు చేసి, విత్తన దశ నుండి నేల సారం పెంచడం,సేంద్రీయ సాగు మొదలైన యాజమాన్య పద్దతులు అనుసరించేలా వారిలో అవగాహన కల్గించాం. ఏకలవ్య ఫౌండేషన్‌ వారికి నోడల్‌ ఏజెన్సీగా వ్యవహరించింది. రైతులు సాధించిన దిగుబడికి ఆర్గానికిక్‌ సర్టిఫికేషన్‌ ద్వారా 25 శాతం ధర పెంచి ప్రీమియం ధరలో అమ్మడం ద్వారా ఇంకో 5 వేలు ఆదాయం పొందే అవకాశం కల్పించాం. 
అధ్యయనంలో సాధించినవి… 
1, ఎకరా కంది పంట పై కనీసం ఒక క్వింటా దిగుబడి పెంచడం, 
2, ఆర్గానికిక్‌ సర్టిఫికేషన్‌ ద్వారా మార్కెట్‌ చేయడం. దీని ద్వారా ఒక్కొక్క రైతుకు సంవ్సరానికి రూ 10,000 అధిక ఆదాయం తీసుకోవచ్చు. విత్తనం నుండి పంట కోసి,అమ్మేవరకు రైతుల అనుభవాలను తీసుకుని, వారి ద్వారానే సమస్యలకు పరిష్కారం చేయడం ద్వారా, కనీసం 4 నుండి 5 వందల ఎకరాలలో 1 క్వింటా దిగుబడి అధికంగా సాధించారు. 
3, రైతులకు ఎదురైన సమస్యలను చిన్న చిన్న పరిష్కారాలతో పూర్తిగా అధిగమించాం. 
4, ఏకలవ్య ఫౌండేషన్‌ సేంద్రియ మిత్ర అనే ప్రాజెక్ట్‌ ద్వారా 500 మంది రైతులకు గ్రూపులుగా చేసి, భాగస్వామ్య పద్ధతిలో సేంద్రియ సర్టిఫికేషన్‌ ఇవ్వడం ద్వారా ద్వారా సంవత్సరానికి కనీసం రూ. 100 కోట్లు ఆదాయాన్ని పొందవచ్చు అనే ఒక అవగాహన కలిగించింది…” 
అధ్యయనం వివరాలు 
వికారాబాద్‌ జిల్లాలో ప్రజల ప్రధాన జీవనోపాధి వ్యవసాయమే. ఇక్కడి తాండూరు ప్రాంతం కంది పంటకు ప్రసిద్ధి. వ్యవసాయ కార్యకలాపాలలో నిత్యం నిమగ్నమై ఉండే ప్రజలు… తమ పంటలకు గిట్టుబాటు ధరలు రాకపోవడం, కరువు లాంటి పరిస్దితుల వల్ల దిగుబడులు తగ్గి, సంక్షోభంలో ఉన్నారు. కొందరు అప్పుల ఊబిలో కూరుకు పోతున్నారు. కొన్ని సమయాల్లో బలవన్మరణాలకు కూడా పాల్పడుతున్నారు. గత ఐదేళ్లలో వికారాబాద్‌ జిల్లాలో వ్యవసాయంలో నష్టపోయిన 159 మంది రైతులు బలవన్మరణాలకు పాల్పడ్డారని ‘కిెసాన్‌ మిత్ర’ అంచనా. 
ఈ నేపథ్యంలో రైతుల్లో మానసిక స్ధయిర్యాన్ని పెంచి, పంటలు గిట్టుబాటు అయ్యేలా , వ్యవసాయరంగాన్ని అభివృద్ది పథంలో నడిపించేందుకు, గ్రామీణ ప్రజలకు భరోసా కల్పించేందుకు చేసిన ఒక అధ్యయనం ఇది. 
తాండూరు కందికి డిమాండ్‌ 
తాండూరు(వికారాబాద్‌జిల్లా) కందిపప్పుకు దేశమంతా డిమాండ్‌ఉంది. కానీ సరైన దిగుబడి లేక రైతులకు పైసలు మిగలడం లేదు.కానీ, తక్కువ ఖర్చుతో కొన్ని యాజమాన్య పద్దతులను పాటిస్తే కంది పండించే రైతు కు రోజూ విందే.. అని, ఈ అధ్యయనంలో తేలింది. కంది రైతులు ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలకు పరిష్కారం చూపి, సాగుపైన నమ్మకం కల్గించి, నాలుగు గింజలు ఎక్కువ పండించే ప్రయత్నమిది. 
నిన్న… 
వికారాబాద్‌ జిల్లాలో రైతులు వర్షాధారం పై కంది సాగు చేస్తున్నారు. ఎక్కువ శాతం రైతులు లక్ష ఎకరాల్లో కందులు పండిస్తున్నారు.1,91,597 మంది రైతు కూలీలకు పని దొరుకుతోంది. వర్షాధారం మీద ఆధార పడటం వల్ల ఎకరానికి ఎకరానికి 1 నుండి 3 క్వింటాళ్ళు మాత్రమే దిగుబడి వస్తోంది. అంతర పంటలు మినుము,పెసర మీద కూడా 1 నుండి ఒకటిన్నర క్వింటాలు మాత్రమే దిగుబడి వస్తోంది. ఖర్చులన్నీ పోనూ నికరాదాయం ఎకరానికి రూ.16 వేలు మాత్రమే మిగులుతోంది.అది కూడా ప్రకృతి అనుకూలిస్తేనే. కానీ, ప్రకృతి సహకరించక పోతే మొత్తానికే నష్టం రావచ్చు. 
నేడు… 
ఈ పరిస్ధితిని అధికమించి, కంది దిగుబడి పెంచగలిగితే, కనీసం మరో పదివేలు ఎక్కువ ఆదాయం వచ్చేలా సాగు విధానంలో మార్పులు తేవాలన్నదే ఈ సంకల్పం. జిల్లాలో సాగయ్యే 1.25,000 ఎకరాల్లో కనీసం లక్ష ఎకరాల్లో అయినా కనీసం ఎకరానికి 1క్వింటా దిగుబడి పెరగడం ద్వారా రూ.5వేలు,సమష్టి మార్కెట్‌ ద్వారా రూ.5వేలు, ఆదాయం పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఇలా లక్ష ఎకరాలకు గానూ ఏడాదికి వందకోట్ల ఆదాయం పెంచే అవకాశం ఉంది. కంది సాగులో దశాబ్దాల అనుభవం ఉన్న స్థానిక రైతుల సూచనలు, విత్తనాల ఎంపిక నుండి ఎండుతెగులు నివారణ వరకు నిపుణులు చెప్పిన పరిష్కారాలు క్రోడీకరించి ఈ అధ్యయనం జరిగింది. 
కంది సాగులో ఎదురవుతున్న ప్రధాన సమస్యలు ? 
సాగుకు అనుకూలంగా లేని భూమిలో 
1, అతి వృష్టి.అనావృష్టి, 
2, నిర్దిష్ట ప్రమాణాలతో విత్తక పోవడం,విత్తన శుద్ధి చేయక పోవడం 
3, ఎండు తెగులు,గొడ్డు తెగులు 4,పూత రాలడం 5, గింజ సైజు చిన్నగా ఉండటం 6, మొక్కల తలల తుంచక పోవడం 7, ముందస్తు సస్యరక్షణ ప్రణాళిక లేక పోవడం 8,అదను చూసి ఎరువులు వాడక పోవడం, జీవన ఎరువుల పై అవగాహన తక్కువగా ఉండటం. 

కంది దిగుబడి పెంచే మార్గాలు 
1, కొన్ని సార్లు అతివృష్టి,అనావృష్టి వల్ల, కందిపంట మొక్క దశలోనే దెబ్బతింటోంది. ఈ సమస్య నుండి కంది పంటను కాపాడుకోవాలంటే బోదెల మీద మొక్కలు నాటడం ఉత్తమ పద్దతి. బోదెల సేద్యం వల్ల వాన నీటి సంరక్షణ జరిగి వానలు లేనపుడు భూమిలోని 
తేమ పంటకు ఉపయోగ పడుతుంది. 
బోదెల వేసే పద్దతి 
వీటిని రైతుల వీలును బట్టి ఎద్దుల ద్వారా,ట్రాక్టర్‌ ద్వారా వేసుకోవచ్చు. ఎద్దుల ద్వారా బోదెలు వేసుకోవాలంటే మనకు అవసరం ఉన్న దూరాన్ని బట్టి అరక కాడికి అమర్చుకొని బోదెలు వేసుకోవచ్చు. బోదె నాగలితో ఈ పని చేయవచ్చు. 
ట్రాక్టర్‌ ద్వారా బోదెలు వేయాలంటే 2..3 రకాల బోదె నాగళ్లు అందుబాటులో ఉన్నాయి. తక్కువ ఖర్చులో కల్టివేటర్‌ చివరి కొయ్యలకు (అడుగు వెడల్పు,అడుగు ఎత్తు కొలతలు) గల 
ప్లేట్లను బిగించి బోదెలు వేసుకోవచ్చు. 
ఎ, కంది ఏక పంటగా వేయాలనుకుంటే మధ్యలో బోదెలు వదిలి వేసుకోవాలి. 
బి, అంతర పంటల ద్వారా కంది వేయాలంటే మధ్యలో బోదెల పైన అంతర పంటలు వేసుకోవచ్చు. 
వర్షపు నీటిని ఇంకింప చేసే పద్దతులు 
1, గుంటల ద్వారా కాల్వలు చేస్తూ మధ్య మధ్యలో గట్లు వదిలి పెట్టాలి. గట్ల పైన విత్తనం విత్తు కోవాలి. వీలైనంత దూరంలో ఒక గట్టుపై కంది, మిగతా గట్ల పై రెండు వరుసలు అపరాలు విత్తుకోవాలి. వర్షం పడ్డ తర్వాత పొలంలో ఛాళ్ల మధ్య నీరు నిలిచి భూమిలో ఇంకుతుంది. ఎడతెరిపి లేకుండా వర్షాలు పడితే గట్లను తెంపి నీటిని తీసివేయాలి కానీ సాధారణ వర్షం పడితే తీసివేయవలసిన అవసరం లేదు. 
ఇలా, వాన నీటిని భూమిలో ఇంకింప చేయడం ద్వారా పూతదశలో అవసరమున్న తేమను మొక్కకు అందించి వర్షాధార కంది సాగులో దిగుబడి పెరుగుతుంది. 
2, ఎండు తెగులు తట్టుకునే రకాల విత్తనాలను ఎంపిక చేసుకోవాలి. వేస్ట్‌ డింకంపోజ్‌తో లేదా ట్రైకో డెర్మా విరిడీబ్యాక్టిరీయాల తో విత్తన శుద్థి చేయాలి. అనంతరం ఇంగువ ద్రావణం,ఆవు మూత్రం,పిడకల బూడిద కలిపి నాటితే తెగులు నివారణతో పాటు అడవి పందులు,నెమళ్ల బారి నుండి కూడా మొలక దశలోత కాపాడుకోవచ్చు. 
3, విత్తనాలు విత్తేటపుడు గింజకు,గింజకు నడుమ కనీసం అడుగు దూరం ఉండేలా చూడాలి. సాళ్ల మధ్య దూరాన్ని భూసారాన్ని బట్టి నిర్ణయించాలి. 
4,నత్రజని,భాస్వరం,పొటాష్‌ లను అందించే జీవన ఎరువులను మరియు మైకో రాజాను, తేమ ఉన్నపుడు వేయాలి. వీటి వల్ల గింజ పరిణామం,నాణ్యత పెరిగి, దిగుబడి పెరుగుతుంది. 
5, కంది మొక్కలు ఎదుగుతున్న దశలో 45నుండి55రోజుల వరకు మొదటి సారి,70నుండి 80 రోజుల వరకు రెండవ సారి తలలు తుంచాలి. దీని వల్ల కొమ్మలు విస్తరించి ఎక్కువ పూత వచ్చి దిగుబడి పెరుగుతుంది. 
6, పంటకు చీడ పీడలు రాకముందే వేపగింజల కషాయం ప్రతీ అమావాస్య,పౌర్ణమికి 3 రోజుల ముందు పిచికారీ చేయాలి.దీని వల్ల గొడ్డు తెగులు రాకుండా నివారించడమే కాకుండా చీడ,పీడల నుండి కూడా సమర్ధ వంతంగా పంటను రక్షించుకోవచ్చు. 
7, కంది మొక్కలు ఎదుగుతున్న దశలో 30 రోజులకోసారి,90 రోజులకోసారి భూమిలో తేమ 
ఉన్నపుడు వేస్ట్‌ డింకంపోజర్‌ లేదా ట్రైకో డెర్మా విరిడీ ద్రావణం ఎకరాకు 200లీటర్లు భూమిలో డ్రెంచింగ్‌ చేయడం వల్ల ఎండు తెగులు అరికట్టవచ్చు. 
8, పంట తొలి దశలో కలుపు మొక్కలు చిన్నగా ఉన్నపుడు హ్యాండ్‌ వీడర్‌ ద్వారా అతి తక్కువ ఖర్చుతో కలుపును నివారించ వచ్చు. 
9, కందితో పాటు జొన్నతో పంట మార్పిడి చేసి కలుపు ఉధృతిని తగ్గించడమే కాక ఎండు తెగులు కూడా అదుపు చేయవచ్చు. 
10. అధిక నీటి తడుల వల్ల పంట దిగుబడి తగ్గుతుంది. కాబట్టి మొగ్గ దశలో ఒక సారి కాయ దశలో ఒక సారి మాత్రమే నీటి తడులు ఇవ్వాలి .
కంది సాగులో అధిక దిగుబడి సాధించడంలో ప్రధానంగా యాజమాన్య పద్దతులే కీలకం. ఈ పద్దతుల్లో లోపాల వల్ల దిగబడులు గణనీయంగా తగ్గి పోతున్నాయి. ఉదాహరణకు కొందరు రైతులు నీటి వసతి ద్వారా ఎకరాకు 15 నుండి 20 క్వింటాళ్ల దిగుబడి సాధించిన వారున్నారు. వీరంతా పైన వివరించిన యాజమాన్య పద్దతులు పాటించడం వల్లనే అధిక దిగుబడులు సాధించారు. 
తక్కువ ఖర్చుతో వేప కషాయం 
20 లీటర్ల వేప ద్రావకం, కషాయం కోసం కావాల్సినవి 
వేపగింజలు ఒక కిలో, 20లీటర్ల నీళ్లు, డిటర్జెంట్‌ 200గ్రాములు 
వేప గింజలను గ్రైండర్‌లో వేసి పొడి చేసుకోవాలి. ఈ పొడిని ఇరవై లీటర్ల నీటిలో వేసి పావుగంట నానబెట్టాలి. రెండు మడతల వస్త్రంతో ఈ ద్రావకాన్ని వడగట్టాలి. వడగట్టగా వచ్చిన ద్రావకానికి 200 గ్రాముల డిటర్జెంట్‌(నిర్మా లేదా సర్ఫ్‌) కలపాలి. ఇపుడు ఇది వాడకానికి సిద్దం. 
స్ప్రే చేసే పద్దతి 
పది లీటర్ల నీటికి రెండు లీటర్ల వేప గింజల ద్రావకం కలపాలి. అప్పటికపుడు కలుపుకున్న ద్రావకాన్నే స్ప్రే చేయాలి. కలిపాక నిలువ ఉన్న ద్రావకాన్ని వాడరాదు. సాయంత్రం 3.30 తరువాత పంటకు స్ప్రే చేయడం వల్ల మంచి ఫలితం ఉంటుందని ఆర్గానిక్‌ నిపుణుల సూచన. ప్రతీ అమావాస్య, పౌర్ణమికి 3రోజుల ముందు స్ప్రే చేస్తే చీడ,పీడలు అదుపులో ఉంటాయి. 
ఎండు తెగులుకు విరుగుడు 
కంది పంటలో వచ్చే ఎండు తెగులుకు తిరుగు లేని అస్త్రాలు, ట్రైకో డెర్మావిరిడి, వేస్ట్‌ డి కంపోజర్‌ వాడాలి. 
వేస్ట్‌ డి కంపోజ్‌ ద్రావణం తయారీ 
200లీటర్ల నీటిని తీసుకొని 2కిలోల బెల్లం కలపాలి. డబ్ల్యుడిసీ మదర్‌ కల్చర్‌ బాటిల్‌లోని బ్యాక్టీరియాను బెల్లంద్రావణంలో కలపాలి. ఇది వేడి వాతావరణంలో 5రోజులు,చలివాతావరణంలో7 రోజులకు వాడడానికి తయారవుతుంది. 
దీనిని ఎకరానికి 200లీటర్లు భూమిలో తేమ ఉన్నపుడు పంటకాలంలో రెండు సార్లు ( 30 నుండి 45రోజులు, 80 నుండి 90 రోజులు మధ్యలో) వేయాలి. 
సమష్టి అమ్మకాల తో అధిక ఆదాయం 
రైతులు తాము పండించిన కందిని రైతు సంఘాలుగా ఏర్పడి భాగస్వామ్య హామీ పథకం (పీజీఎస్‌) ద్వారా సేంద్రీయ ఉత్పత్తి దృవీకరణ పొందవచ్చు. పీజీఎస్‌ అంటే ఒకే ప్రాంతంలో ఒకే రకమైన పరిస్ధితుల్లో నివశిస్తున్న రైతులు ఒక గ్రూప్‌గా ఏర్పడి తమ ఉత్పత్తులను సేంద్రియ ఉత్పత్తులుగా ప్రకటించడం. దీనికి 5 నుండి7గురు రైతులు టీంగా ఏర్పడి వారు ఎలాంటి రసాయన మందులు వాడలేదని,పూర్తిస్ధాయి సేంద్రీయపద్దతి ద్వారా పంట పండించామని ప్రతీ రైతును మిగతా బృందంలోని రైతు దృవీకరిస్తాడు. ఇలాంటి పంటను మొదటి,రెండవ సంవత్సరం పీజీఎస్‌ గ్రీన్‌గా, మూడవ సంవత్సరం పీజీఎస్‌ ఆర్గానిక్‌గా దృవీకరణ లభిస్తుంది. దీనికి తెలంగాణ రీజినల్‌ కౌన్సిల్‌ గా గుర్తింపు పొందిన ఏకలవ్యఫౌండేషన్‌ ఆమోద ముద్ర వేస్తుంది. ఇలా పండించిన సేంద్రీయ పంటలకు మార్కెట్‌లో 25శాతం ఎక్కువ ధర లభించే అవకాశం ఉంది. 
ఒక క్వింటా అధిక దిగుబడి సాధించారు… 
రూరల్‌మీడియా, ఏకలవ్యఫౌండేషన్‌ బృందం, 2018 జూన్‌లో జింగుర్తిలో పది ఎకరాల్లో పైన చెప్పిన పద్దతులలో రైతులతో కందిని సాగు చేయించగా ఎకరాకు 3నుండి 4 క్వింటాళ్లు దిగుబడి సాధించారు. అంటే గతంలో కంటే ఒక క్వింటా అధనంగా దిగుబడి పెరిగింది. 
ఈ తొలకరి కంది సాగుకు అనుకూలం . తెలంగాణ రైతాంగం పై పద్దతులు పాటిస్తే అధిక దిగుబడులు పెంచుకునే అవకాశం ఉంది. 
…………………………………………………………………. 
ఈ అధ్యయనం పై సందేహాలు ఉంటే ఫోన్‌లో సంప్రదించండి. 
1, ఈ కేస్‌ స్టడీ గురించి,,, శ్యాంమోహన్‌, ( 9440595858 ) 
2, సాగు యాజమాన్య పద్దతుల గురించి , రమాకాంత్‌ ( 8374721751 ) 

Share.

Leave A Reply